2009 Rokiem Rodziny Zastępczej
2009 rok został, uchwałą Sejmu, ogłoszony Rokiem Rodzinnej Opieki Zastępczej –Ośrodek Pomocy Społecznej w Gliwicach (Dział Profilaktyki i Pomocy Dziecku i Rodzinie) realizuje obecnie trzy autorskie programy, na które uzyskano dofinansowane ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz budżetu miasta Gliwice.
Pierwszy program „Dotyk serca - rodzina zastępcza” :
Celem programu jest szerzenie i upowszechnianie idei rodzicielstwa zastępczego, pozyskiwanie kandydatów na rodziny zastępcze, zwiększenie świadomości społecznej w zakresie możliwości i form sprawowania opieki nad dziećmi pozbawionymi opieki rodzicielskiej. Program ten poprzez akcję promującą rodzicielstwo zastępcze, obchody 2009 Roku Rodzinnej Opieki Zastępczej oraz zorganizowanie pikniku dla mieszkańców Gliwic wraz z istniejącymi już rodzinami zastępczymi ma zachęcić innych do podejmowania roli rodzica zastępczego. Konferencja z udziałem mediów i rodzin zastępczych zawodowych i niespokrewnionych będzie podsumowaniem programu i oceną efektów podjętych działań. Akcja promocyjna kierowana jest do dorosłych członków społeczności Gliwic posiadających stabilną sytuację życiową. Ośrodek Pomocy Społecznej w Gliwicach w ramach programu opracował materiały informacyjne zawierające informacje na temat wymagań ustawowych wobec kandydatów na rodziny zastępcze oraz oferują indywidualny kontakt ze specjalistami z Zespołu Opieki Zastępczej. Materiały reklamowe zawierają także informacje o dotychczasowych działaniach podejmowanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej na rzecz organizowania opieki nad dziećmi. W rezultacie program ma przyczynić się do uzyskania przychylnej uwagi wśród mieszkańców Gliwic dla rodzin zastępczych, tworzenia nowych zawodowych rodzin zastępczych, integracji środowiska lokalnego oraz inicjowania grup samopomocowych wśród rodzin zastępczych.
Drugi program „RADOSNE MACIERZYŃSTWO – Akademia kompetencji młodych matek, których dzieci przebywają w rodzinach zastępczych.”
Celem programu jest poszerzanie oferty specjalistycznego poradnictwa dla rodzin naturalnych nie sprawujących opieki nad swoimi dziećmi. Skierowany jest do mieszkanek Gliwic - młodych matek w wieku od 16 do 23 lat i zawiera cztery elementy tj. trening interpersonalny, trening umiejętności wychowawczych, różnorodne zajęcia z zakresu zdrowia i zdrowego stylu życia oraz formy aktywnego spędzania czasu z dzieckiem. Poprzez zajęcia warsztatowe, poradnictwo pedagogiczne w środowisku rodzinnym oraz terapię pedagogiczną dzieci młode matki w wieku od 16-23 lat nabywają praktyczne umiejętności wychowawcze i opiekuńcze, zostają przygotowywane do pełnienia roli matki oraz do przejęcia opieki nad swoimi dziećmi, dzieciom zaś umożliwia się wychowywanie w rodzinie naturalnej.
Rekrutacja została prowadzona przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Gliwicach przy wykorzystaniu bazy danych Ośrodka dotyczących rodzin zastępczych i rodzin naturalnych. Projektem zostało objętych 18 młodych matek z terenu Miasta Gliwice w wieku od 16 do 23 lat. Z uwagi na wiek są to osoby młode, poszukujące pracy lub pracujące. Dziewczęta objęte programem urodziły dzieci będąc niepełnoletnie, mają dzieci w wieku od 2 do 7 lat, pod opieką rodziny zastępczej. Młode matki nie zakończyły jeszcze kształcenia lub ich wykształcenie jest niewystarczające do zdobycia „dobrej” pracy. Rezultatem programu ma być zdobycie wiedzy i kompetencji wychowawczych przez uczestniczki programu, nabycie umiejętności opieki i wychowania dziecka oraz zmiana środowiskowych stereotypów myślowych na temat wychowywania dzieci.
Program ma również zmotywować także do aktywności i działań zmierzających do przejęcia bezpośredniej opieki nad dzieckiem przebywającym w środowisku zastępczym, kształtowanie właściwych postaw rodzicielskich młodych matek, przygotowanie młodych matek do pełnienia ról społecznych i rodzicielskich, zwiększenie samooceny i poczucia własnej wartości młodych matek, zapobieganie wykluczeniu z życia społecznego i zawodowego, stworzenie dzieciom warunków do wychowywania się w rodzinie naturalnej, nawiązanie lub odbudowanie więzi emocjonalnych z rodzinami naturalnymi i skompensowanie deficytów rozwojowych i poznawczych dzieci.
Szczegółowe elementy programu:
- AKADEMIA DOBREGO ŻYCIA – ŻYJĘ WŚRÓD LUDZI (prowadzenie zajęć warsztatowych skierowanych na rozwój interpersonalny matek).
- prowadzenie treningu asertywności w wymiarze 20 godzin mającego na celu kształtowanie umiejętności interpersonalnych poprzez nabywanie umiejętności rozwiązywania konfliktów, uzyskani pomocy w optymalnym funkcjonowaniu w takich dziedzinach jak zdrowie, praca zawodowa, relacje z innymi ludźmi. Zapoznanie uczestniczek z zachowaniami asertywnymi pomagającymi efektywniej kontaktować się z innymi – zarówno w życiu prywatnym jak i zawodowym.
- autoprezentacja w tym pokaz wizażu i konsultacje kosmetyczne,
- sesja fotograficzna matek z dziećmi, stworzenie kalendarza;
- AKADEMIA ZDROWIA (prowadzenie zajęć grupowych ukierunkowanych na zdobycie praktycznych umiejętności opieki nad dzieckiem, prowadzenia aktywnego i zdrowego trybu życia).
- pokaz filmów edukacyjnych na temat zdrowia i jego ochrony;
- kurs pierwszej pomocy, udział instruktora, spotkanie z dietetykiem, spotkanie z pielęgniarką, położną.
- zatańcz z mamą, aerobik, instruktor fitness;
- AKADEMIA RODZICIELSKA (prowadzenie specjalistycznego indywidualnego poradnictwa pedagogicznego w środowisku rodzinnym, porady prawnika i psychologa oraz trening umiejętności wychowawczych ukierunkowanych na zdobycie kompetencji rodzicielskich).
- Prowadzenie warsztatów 20 godzinnych - Trening Umiejętności Wychowawczych. Grupowe spotkania z matkami, nabywanie umiejętności prawidłowego wypełniania funkcji rodzicielskich: zajęcia warsztatowe – trening umiejętności rodzicielskich (wyznaczanie granic, komunikacja, uczucia, konsekwencja zamiast karania).
- Indywidualne poradnictwo w środowisku prowadzone przez psychologów lub pedagogów w wymiarze 3 godzin miesięcznie dla każdej matki przez okres 6 miesięcy tj. czasu realizacji programu.
- Porady prawnika.
- Prowadzenia dwóch cyklów zajęć grupowych dla dzieci - terapia pedagogiczna.
- AKADEMIA – CUDOWNY ŚWIAT DZIECKA (praktyczne doskonalenie umiejętności rodzicielskich w bezpośrednim kontakcie z dzieckiem przebywającym w środowisku zastępczym).
- Zajęcia zabawowe z dziećmi z zakresu pedagogiki zabaw, zajęcia pobudzające do twórczego myślenia wyobraźni, rozwijania uwagi, spostrzegania. Mini wykład: etapy rozwoju dziecka, pokazy audiowizualne, (płyty CD, zajęcia plastyczne).
- Zajęcia 2 – godzinne na basenie miejskim dla 40 osób, udział ratownika, gry i zabawy matek z dziećmi w wodzie.
- Wyjście matek z dziećmi i opiekunów do „Fikolandu” – Centrum Zabaw dla Dzieci.
- Wyjście do Teatru Muzycznego matek z dziećmi i opiekunów na spektakl dla dzieci
- Zorganizowanie spotkania mikołajkowego z poczęstunkiem dla matek i dzieci.
Program trzeci „Pomocna dłoń – wspieranie rodzin zastępczych”
Celem programu jest zwiększenie intensywności udzielanej pomocy psychologicznej i pedagogicznej rodzinom zastępczym będącym w kryzysie wychowawczym oraz zwiększenie ich świadomości w zakresie oddziaływań i metod wychowawczych. Prowadzone zajęcia warsztatowe, grupy wparcia, dla rodzin zastępczych z włączeniem jednoczesnej terapii pedagogicznej dzieci z problemami wychowawczymi mają na celu utrzymanie dzieci w środowisku rodzinnym i zmotywowanie rodzin zastępczych poprzez grupy wsparcia do aktywnego rozwiązywania bieżących problemów.
Rekrutacja została przeprowadzona przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Gliwicach przy wykorzystaniu bazy danych Ośrodka dotyczących rodzin zastępczych i rodzin naturalnych. Do programu zostało zakwalifikowanych 20 rodzin zastępczych z terenu miasta Gliwice. Adresatem działań są rodziny zastępcze wychowujące dzieci w wieku 7 – 13 lat, mające trudności wychowawcze z dziećmi, które pozostają pod ich opieką. Do programu zakwalifikowano również 25 wychowanków rodzin zastępczych do terapii pedagogicznej.
Rezultatem programu ma być poprawa sytuacji wychowawczej dzieci w tych rodzinach (także sytuacji dydaktycznej w szkole), zniwelowanie poważnych problemów wychowawczych, zwiększenie świadomości rodzin zastępczych w zakresie oddziaływań wychowawczych.